Kış Kampında Soğukta Uyumak

İlk kış kampımda yaptığım hatayı hâlâ hatırlıyorum: -5 dereceye kadar dayanıklı bir uyku tulumu almıştım, hava da zaten -3 civarındaydı. "Rahat uyurum" diye düşündüm. Sabaha kadar dizlerimi göğsüme çekip titredim, saat başı uyandım, sabah da uyumuşum mu uyumamış mıyım anlamadan kalktım. O geceden sonra kış kampı soğuk uyku meselesinin sadece tulum etiketiyle çözülmediğini öğrendim. Asıl mesele, vücudunuzun ürettiği ısıyı kaybetmemek.

Sorun tam olarak nedir?

Gece boyunca ısı kaybınız dört yoldan gerçekleşiyor: yere temas (iletim), etrafınızdaki hava akımı (konveksiyon), gövdenizden çevreye yayılan ısı (radyasyon) ve terleyip nemlenerek soğuma (buharlaşma). Yeni başlayanların neredeyse tamamı sadece üçüncüsüne odaklanıp kalın bir tulum alıyor; ama benim titrediğim gece asıl suçlu zeminden çekilen ısıydı. İnce bir yaz matının üstünde yatıyordum ve soğuk toprak, sırtımın altındaki tulum dolgusunu ezip yalıtımı sıfıra indiriyordu.

İkinci mesele şu: uyku tulumu ısı üretmez. Sadece sizin ürettiğiniz ısıyı hapseder. Yatağa soğumuş, açlık hissiyle, ıslak çorapla girerseniz tulumun ısıtacağı bir şey yok demektir. Uyku tulumu sıcaklık derecelerinin nasıl okunacağı ayrı bir konu ve sitede o konuya ayrılmış bir yazı var; ama kabaca şunu bilin: etiketteki "limit" değeri hayatta kalma sınırıdır, konfor sınırı değildir. Kendi kuralım, beklediğim en düşük sıcaklığın 8-10 derece altını gösteren bir tulum seçmek.

Zemin yalıtımı: R değeri

Matlarda yalıtımın ölçüsü R değeri. Ne kadar yüksekse zeminden o kadar az ısı kaybediyorsunuz. Dört sezonluk bir çadırınız olsa bile mat zayıfsa gece kurtaramazsınız. Kendi denemelerimden çıkan kaba tablo şöyle:

Köpük matı alta, şişme matı üste koyuyorum. Köpük hem yedek yalıtım hem de şişme mat patlarsa can simidi. Toplam maliyeti bir kış tulumu yükseltmesinden çok daha az ve etkisi daha büyük. Malzeme listesi yapıyorsanız bu ikilinin başlangıç ekipmanları arasında yer alması gerektiğini söyleyebilirim.

Yatmadan önceki 30 dakika

Kış kamplarında geceyi kurtaran şey, çoğu zaman tulumun içine girmeden önce yaptıklarım oluyor:

• Isınarak girin, ama terlemeden. 20-30 squat, birkaç dakika tempolu yürüyüş. Nefesim hızlanacak kadar, sırtım ıslanacak kadar değil.
• Kıyafet değiştirin. Gün boyu giydiğim taban katman nemlidir, fark etmesem bile. Sadece uykuda kullandığım kuru bir termal set ve kuru yün çorap taşıyorum. Bu tek alışkanlık bende en az 3-4 derecelik fark yarattı.
• Sıcak bir şeyler yiyin. Yağ ve karbonhidrat içeren bir atıştırmalık, vücuda gece boyu yakacak yakıt verir. Beslenme ve su yönetimi yazısındaki mantık kışın daha da kritik.
• Mesaneyi boşaltın. Dolu mesaneyi ısıtmak enerji harcatır, hem de gece kalkma stresi uykuyu böler.
• Sıcak su matarası. Sızdırmayan metal matarayı sıcak suyla doldurup çoraba sarıyor, uyluk arasına ya da ayak dibine koyuyorum. Sabaha kadar ılık kalıyor, üstelik donmamış su ile uyanıyorum.

Katmanlar ve küçük ayarlar

Tulumun içinde şişman şişman giyinmek işe yaramıyor; dolgunun kabarmasını engellediğiniz noktada yalıtımı kendiniz sıfırlıyorsunuz. Ben ince bir termal, bir çift kuru yün çorap ve bir bere ile yatıyorum. Bere şart, çünkü baştan giden ısı ciddi. Çok soğuk gecelerde tulumun içine ince bir polar iç astar ekliyorum; kalın mont giymekten daha verimli.

Kapüşonu sıkın, sadece yüzünüz dışarıda kalsın. Nefesinizi tulumun içine vermeyin, nem dolguyu ıslatır ve gece yarısı ıslak dolgu yalıtım yapmaz. Tulumu akşamdan çıkarıp iyice kabartın; sıkıştırma torbasından yeni çıkmış tulum ilk yarım saat işini yapmaz.

Titremeye başladığınızda vücut alarm veriyor demektir. Beklemeyin: kalkın, birkaç hareket yapın, sıcak bir şey içip yeniden yerleşin. Titreyerek uyumaya çalışmak sabaha kadar sürer, ben denedim.

Yeni başlayana önerim

1. İlk kış gecenizi eve yakın, arabayla ulaşılabilir bir yerde geçirin. Kaçış planı olan kamp öğreticidir, korkutucu değildir.
2. Bütçeniz sınırlıysa parayı önce mata harcayın, sonra tuluma. Bu sıralamayı tersine çevirenler benim ilk gecemi yaşıyor.
3. Çadır seçiminde kışın rüzgâra dayanım ve kondensasyon yönetimi öne çıkar; dört sezonluk bir gövde tek başına sıcaklık vermez ama rüzgârı kestiği için hissedilen farkı büyütür.
4. Her kamptan sonra not tutun: sıcaklık, kurulum, ne giydiniz, nası